Handle with care

Bruin-groen-honing calciet als afbeelding bij bericht over kwetsbare edelstenen

Sommige edelstenen kunnen beschadigd raken als je ze in het water legt, want ook al ziet zo’n edelsteen er dan hard uit, hij kan toch zacht zijn. Het beste kun je stenen beter niet in het water zetten als je niet zeker weet of ze er tegen kunnen. Er zijn genoeg andere methoden om een edelsteen te reinigen of ontladen. Bij sommige stenen kan het geen kwaad ze met vochtige doek af te nemen, maar neem het zekere voor het onzekere en vermijd water. Of probeer het op een onopvallend plekje uit, als je die mogelijkheid hebt.

Een handige richtlijn is de hardheids-schaal van Mohs. Hoe zachter de steen, hoe kwetsbaarder hij is. Een ander teken van kwetsbaarheid is bijvoorbeeld als zo’n steen uit laagjes bestaat, zoals ruwe kyaniet of lepidoliet. Als daar water tussen komt zou hij uit elkaar kunnen vallen.

Dit is geen volledige lijst, maar eerder een lijst met voorbeelden. Controleer ook zelf in verschillende bronnen of een steen tegen water kan en gebruik bij twijfel een andere methode om de steen te reinigen en op te laden.

Bekende stenen die niet in het water mogen:

Seleniet / woestijnroos – gipskristal, hardheid 2, lost op den duur op
Haliet – zoutkristal, lost op
Calciet – hardheid 3, kan dof uitslaan, afnemen met vochtige doek om stofvrij te maken kan wel
Angeliet – Anhydriet – wordt dof, hardheid 3-3,5
Malachiet – hardheid 3, kwetsbaar
Lapis lazuli – hardheid 5,5, bevat pyriet
Turkoois- poreus, hardheid 5-6
Gekleurd agaat – licht poreus, zou zijn kleur kunnen verliezen
Gekleurd howliet of magnesiet – licht poreus, zou zijn kleur kunnen verliezen

Daarnaast vond ik nog een hele lijst van stenen die je beter niet in water kunt doen, maar zonder dat er per steen bij stond waarom. Bovenaan stond dat ze gevoelig zijn voor water en kunnen breken, oplossen, uit elkaar vallen of dof worden. Ik heb uit andere bronnen geprobeerd te achterhalen waarom:

Apofylliet – bladsilicaat, zou uit elkaar kunnen vallen, brokkelt af als het verhit wordt, hardheid 4-5
Aragoniet – familie van calciet, zou dof uit kunnen slaan, hardheid 3,5-4
Azuriet – zacht, bevat koper, hardheid 3,5 -4
Borniet / Chalcopyriet – zacht, bevat koper, kan dof worden, hardheid 3
Cavansiet – kwetsbaar, bestaat uit laagjes, hardheid 3-4
Celestiet – kan oplossen, hardheid 3-3,5
Chalcantiet – dit is natuurlijk, wateroplosbaar kopersulfaat, hardheid 2,5
Chrysocolla – bevat koper, kan oxideren in water, hardheid 2,5-3,5
Koper – kan oxideren in water
Covelliet – bevat koper, kan oxideren in water, hardheid 1,5-2
Crocoiet – hardheid 2,5-3, verder geen reden bekend
Cupriet – bevat koper, kan oxideren in water, hardheid 3,5-4
Dioptaas – vrij zacht, bevat koper en kan oxideren in water, hardheid 5
Fluoriet – hardheid 4, geen verdere reden gevonden, de één zegt dat het wel kan, de ander niet.
Fuchsiet – groene muscoviet, hardheid 2,5, kwetsbaar
Galena – bevat lood, hardheid 2,5, zacht
Hematiet – bevat ijzer, zou kunnen roesten, hardheid 5-6
Kyaniet – ruwe kyaniet bestaat uit laagjes die kunnen afbreken
Lepidoliet – ruwe lepidoliet bestaat uit laagjes die kunnen afbreken
Magnetiet – bevat ijzer, kan gaan roesten
Malachiet – zacht en kwetsbaar, hardheid 3
Mica – bestaat uit laagjes, zou kunnen afbreken
Natroliet, stilbiet, andere zeolieten: zeer poreus en zacht
Okeniet – heel erg kwetsbaar, ziet eruit als een wattenbolletje
Pyriet – bevat ijzer
Rhodocrosiet – ruw is het een zachte steen
Scoleciet – is een zeoliet, zacht en poreus
Sulfur – zacht, kan oplossen
Vanadaniet – bevat lood
Kristallen op natuurlijke matrix

Een aantal voorbeelden van stenen die wel tegen water kunnen

Bergkristal, amethist, rozekwarts, jaspis, unakiet, eldariet, peridot/olivijn, robijn, saffier, barnsteen (drijft, het weegt bijna niets), carneool, agaat, tijgeroog, maansteen, mookaiet, labradoriet, aquamarijn, ametrien, citrien, pietersiet, serpentijn.